Jak telefon wpływa na mózg dziecka? Prof. Jędrzejko
Data publikacji: 13 listopada 2026„Zrujnowaliśmy mózgi setek tysięcy dzieci” — mówi prof. Mariusz Jędrzejko, pedagog i socjolog, który pracuje z rodzinami i młodzieżą. W rozmowie z Aliną Adamowicz mówi, że zbyt wczesne oddawanie dzieciom smartfonów odbija się na ich koncentracji, uczeniu się i wyobraźni.
Jak wyjaśnia ten problem?
Czy telefon niszczy mózg dziecka?
W wywiadzie dla Biznes Misji profesor mówi:
„Jeśli mózg dziecka ma bardzo, bardzo dużo dopaminy, zapomnijcie. Nie będzie sprzątał, nie będzie się uczył, nie będzie pomagał”.
Największe zagrożenie widać w nieustannym dostarczaniu przyjemnych bodźców. Dziecko przesuwa palcem po ekranie i natychmiast dostaje coś nowego: zabawny film, wiadomość, kolejną porcję rozrywki. Nie musi długo czekać ani wkładać wysiłku w osiągnięcie nagrody. Tak działa dopamina, neuroprzekaźnik uczestniczący w procesach motywacji i nagrody.
Mechanizm tego zjawiska profesor określa jako „rujnowanie mózgu” co można przedstawić w następującym schemacie.
Natychmiastowa przyjemność → coraz większa potrzeba stymulacji → trudności z koncentracją i samodzielnym myśleniem → ograniczenie kreatywności.
Zwykłe obowiązki, lektura czy nauka nie oferują tak szybkich zmian i nagród jak ekran. Dlatego dziecku coraz trudniej wytrwać przy zadaniu wymagającym czasu i cierpliwości.
Czy smartfony ograniczają kreatywność dzieci?
W rozmowie z Aliną Adamowicz Jędrzejko na pytanie, co dziecko traci przez zbyt wczesny kontakt z telefonem, odpowiada: „Zdolność do myślenia”. Chodzi tu przede wszystkim o ćwiczenie wyobraźni, logiczne myślenie, planowanie i tworzenie własnych pomysłów.
Zwraca uwagę na krótkie filmy w mediach społecznościowych. Widz otrzymuje gotowy efekt, ale często nie widzi, jak do niego dojść. Dziecko więc przyzwyczaja się do oglądania cudzych pomysłów zamiast samodzielnie szukać rozwiązań.
Posłuchaj wypowiedzi profesora o krótkich filmach, skupieniu i kreatywności (od 30:55).
Książka czy film? Przykład „Lalki”
Czytając „Lalkę” Bolesława Prusa, wyobrażamy sobie, jak wyglądają Wokulski i Rzecki, ich ubrania, mieszkania i miejsca, w których się spotykają. Każdy czytelnik może zobaczyć te postacie inaczej. Oglądając ekranizację, dostaje gotowe twarze i obrazy.
„Pamiętajcie, obraz ma wzbogacać czytanie, a nie poprzedzać czytanie” — mówi Jędrzejko.
Nie przekreśla wartości filmu. Zależy mu, aby dziecko najpierw miało okazję uruchomić własną wyobraźnię.
Posłuchaj przykładu z „Lalką” w rozmowie z Aliną Adamowicz (od 31:41).
Kiedy dziecko powinno dostać smartfon?
Telefon nie jest obowiązkowym prezentem urodzinowym dla ucznia szkoły podstawowej. Istotniejsze od samej daty urodzin są zasady: ograniczenie czasu z ekranem, dni bez telefonu i konsekwencja dorosłych. Jeśli rodzic ustala regułę, powinien jej przestrzegać. Dziecko obserwuje też, czy mama i tata sami potrafią odłożyć smartfon podczas posiłku albo rozmowy.
Ostatecznie pytanie dotyczy nie tylko tego, kiedy kupić dziecku telefon, lecz tego, czy w jego codziennym życiu zostaje miejsce na czytanie, rozmowę, zabawę i samodzielne odkrywanie świata.
Opracowanie: redakcja zdrowo.pl na podstawie wypowiedzi prof. Mariusza Jędrzejki
Podobne artykuły:
Dziecko w złotej klatce
Czy dziecko powinno być najważniejsze w rodzinie?
